Verlies van autonomie en de financiële gevolgen daarvan : welke hulp is beschikbaar?

Gepubliceerd op 28/02/2022 Gepubliceerd door Le Réseau SAM
Deel dit artikel

Ziekte, invaliditeit en ouderdom zijn belangrijke oorzaken van verarming, maar welke steun kunt u aanvragen voor uzelf of uw dierbare?

In dit artikel maken we de balans op van de "financiën" voor ASM 🐢 en hun verzorger. Wat zijn de financiële hulpmiddelen 💶 die tot doel hebben een handicap, een ziekte te compenseren? Op welk inkomen kan men als bejaarde aanspraak maken 👵🏽 ? Het beroepsleven wordt verstoord door het verlies van autonomie... Kan ik een financiële vergoeding krijgen? Welke mogelijkheden om mijn baan te behouden en/of me te heroriënteren?


Uitkeringen in verband met handicaps

Verhoogde kinderbijslag

Als u voor een gehandicapt kind zorgt, ontvangt u een maandelijkse aanvulling op de standaardgezinsuitkering. Deze verhoogde kinderbijslag wordt betaald tot de 21e verjaardag van het kind en kan daarna worden vervangen door een invaliditeitsuitkering.

De aanvraag moet worden ingediend bij de Caisse d'Allocation Familiale door middel van een formulier. Vervolgens wordt een gesprek met een medisch beoordelaar 👩⚕️ gepland om de situatie te beoordelen en het recht op de uitkering te waarborgen.

Lees meer over de procedure via dit GAMP-artikel over de stappen om de verhoogde kinderbijslag te verkrijgen.

Voor meer informatie :


  • 👉Mijn kind is gehandicapt, heeft het recht op aanvullende kinderbijslag? (Brussel)
  • 👉Is mijn kind gehandicapt, heeft het recht op kinderbijslag? (Wallonië) 
  • 👉 Bereken het geraamde bedrag van de emissierechten

Uitkeringen voor gehandicapten

Inkomensvervangende tegemoetkoming (ARR) - vroeger bekend als de "Zwarte Madonna-toeslag".

Deze uitkering wordt vanaf de leeftijd van 18 jaar toegekend aan een gehandicapte wiens lichamelijke of geestelijke toestand zijn of haar verdiencapaciteit heeft verminderd tot 1/3 of minder van wat een valide persoon op de algemene arbeidsmarkt zou kunnen verdienen.

Voor de bedragen van deze vergoeding, zie het artikel :

👉Inkomensvervangende tegemoetkoming verhoogd met 10,75% tegen 2024


Integratievergoeding (AI)

Deze uitkering wordt vanaf de leeftijd van 18 jaar toegekend aan gehandicapten 🦽 die door hun verminderde zelfstandigheid extra kosten moeten dragen om in het sociale leven te integreren. Het bedrag 💰 van de toegekende integratie-uitkering kan variëren afhankelijk van verschillende voorwaarden.

Voor meer informatie:

👉 Onder welke voorwaarden heb ik recht op de integratie-uitkering (IA)?

Maar hoe zullen deze toeslagen mijn andere inkomsten beïnvloeden?

Voor meer informatie:


  • 👉 Heb ik recht op een invaliditeitsuitkering als ik inkomsten heb?
  • 👉Zijn er nog andere uitkeringen (sociale, fiscale en regionale steun) voor gehandicapten?
  • 👉 Het inkomen van de samenwonende van de persoon die de integratietoeslag ontvangt, wordt niet meer in aanmerking genomen bij de berekening.

Inkomen van ouderen

Uitkeringen voor ouderen

Ouderen zijn in principe gepensioneerd en hebben daarom een soms aanzienlijke inkomensdaling. In België bestaan verschillende uitkeringen voor ouderen 👵 die soms gecombineerd kunnen worden.

👉Wat zijn de verschillende sociale uitkeringen voor ouderen?


GRAPA

GRAPA is de inkomensgarantie voor ouderen. Het is een som geld die elke maand wordt betaald aan ouderen 👵🏾 die niet over voldoende financiële middelen beschikken.


  • 👉 Wat zijn de voorwaarden om de Grapa te ontvangen?
  • 👉Kan ik de Grapa combineren met een rust- of overlevingspensioen?

DE APA

De Allocation pour l'Aide aux Personnes Agées 👵🏾💰 is een inkomenstoeslag voor personen van 65 jaar of ouder die te maken krijgen met extra kosten door een vermindering van hun zelfstandigheid. Deze mensen ondervinden moeilijkheden bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten zoals koken, eten, wassen, schoonmaken en deelnemen aan sociale activiteiten.

👉Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om recht te hebben op de tegemoetkoming voor ouderen (APA)?


Het ouderdomspensioen

Het ouderdomspensioen is een vergoeding die door werkenden aan gepensioneerden wordt betaald om hen een leefbaar loon te verschaffen en hen te belonen voor hun jaren van werk. Het bedrag van het pensioen hangt af van het aantal gewerkte jaren, de bedrijfstak en de geboortedatum.

Om het bedrag van uw pensioen en het aantal nog te werken jaren te berekenen, gaat u naar mypension.be.


Overlevingspensioen

Een overlevingspensioen, ook wel "weduwe-/weduwnaarspensioen" genoemd, is een pensioen dat aan de nabestaanden van de overledene wordt uitgekeerd na diens overlijden. De overledene hoefde niet noodzakelijk een gepensioneerde te zijn.

Voor een beter begrip van deze regelingen zie de artikelen:


  • 👉Wat is het verschil tussen het ouderdomspensioen, het overlevingspensioen en de Grapa?
  • 👉Kan ik de Grapa combineren met een rust- of overlevingspensioen?

Door uw ziekenfonds toegekende forfaitaire bedragen bij ziekte

Pakket voor palliatieve zorg

Onder bepaalde voorwaarden wordt het forfaitaire bedrag voor palliatieve zorg toegekend aan mensen die daarom verzoeken. Het is een aanvullend bedrag op de persoonlijke uitgaven van de patiënt voor de aanschaf van zorgapparatuur en medische hulpmiddelen in verband met palliatieve zorg thuis.


Incontinentievergoeding

In geval van incontinentie omvat het ziekenfonds automatisch het "incontinentiepakket" voor patiënten die voldoen aan de voorwaarden om er aanspraak op te kunnen maken. Het is echter mogelijk dat u of uw incontinente familielid 🚾 hiervan kan profiteren, maar dat de sociale dienst van uw ziekenfonds niet de gelegenheid heeft gehad om de nodige regelingen te treffen; aangezien het forfaitaire bedrag met terugwerkende kracht is, aarzel dan niet om uw maatschappelijk werker hierover te vragen.


Zorgpakket voor chronische ziekte

Net als bij het pakket voor palliatieve zorg en het pakket voor incontinentie is er een pakket dat onder bepaalde voorwaarden wordt toegekend aan mensen die aan een chronische ziekte lijden. Dit forfaitaire bedrag wordt toegekend na een beoordeling door een raadgevend arts van de ziekenfondsverzekering.

Een andere steun van het ziekenfonds: bijstand aan een derde persoon

Ben je ziek en geïsoleerd? In dat geval kunt u recht hebben op een forfaitaire vergoeding voor de bijstand van een derde persoon.

U moet echter wel aan bepaalde voorwaarden voldoen:


  • 👉U moet moeite hebben met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten
  • 👉 Recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering van uw ziekenfonds

Dit is een forfaitair bedrag. Op basis van het advies van de raadgevend arts betaalt het ziekenfonds de vergoeding voor de bijstand van een derde persoon tijdens de arbeidsongeschiktheid, samen met de uitkeringen.

Raadpleeg de sociale dienst van uw ziekenfonds voor meer informatie over deze bijstand!

De sociale assistenten van het ziekenfonds kunnen u naar de juiste interne of externe diensten verwijzen en u helpen de beschikbare hulp te verkrijgen, zoals Valérie in de video uitlegt.

En vind de contactgegevens van de sociale dienst van uw ziekenfonds in onze gids.


Bijstand (of liever een eenmalige vergoeding) voor verzorgers

Gemeentelijke bonus

Op basis van de federale erkenning van mantelzorgers kennen sommige gemeenten een jaarlijkse bonus 💰 van een bedrag naar keuze toe aan mantelzorgers. Het is de bedoeling dat dit budget volledig wordt besteed aan de mantelzorger en niet aan de persoon die wordt verzorgd, om het dagelijkse leven van de mantelzorger te verlichten en hem of haar een beetje respijt te geven.


Het persoonsgebonden budget (PAB) kan een vorm van indirecte hulp zijn voor de mantelzorger...

Dit geldbedrag wordt toegekend aan een gehandicapte ♿ of zijn vertegenwoordiger en is bedoeld om de levenskwaliteit van een gehandicapte te verbeteren. Deze financiële steun is bedoeld voor het opzetten van diensten zoals thuishulp (toilet, schoonmaken, maaltijdbereiding...), vrijetijdsactiviteiten, opleiding of werk... Maar het kan niet worden gebruikt om behandelingen of iets dat rechtstreeks verband houdt met de lopende medische zorg te betalen.

Indirect ontlast deze hulp bij het dagelijks leven de verzorgers die voor de BAP-gerechtigde zorgen. Het bedrag van het budget voor persoonlijke bijstand wordt toegekend op basis van de analyse van de behoeften aan menselijke hulp en kan variëren van 1 000 tot 35 000 euro per jaar.


Verzorgingstoelage

Deze uitkering, die onder bepaalde voorwaarden aan zelfstandigen wordt toegekend, is bedoeld als compensatie voor een tijdelijk inkomensverlies als verzorger.


Stimuleringsuitkering (Vlaanderen)

De verschillende thematische verloven zoals verlof voor palliatieve zorg, voor medische bijstand of voor gezinsverzorgers of tijdskrediet impliceren een inkomensverlies dat gedeeltelijk door de RVA wordt gecompenseerd.

Toch voorziet Vlaanderen een aanmoedigingspremie 💰 voor mensen die een dergelijke loopbaanonderbreking hebben aangevraagd om de loonsverlaging te compenseren.


Sociale bescherming (Vlaanderen)

De Zorgkas is een specifieke regeling voor het Vlaamse Gewest waarbij iedereen die in Vlaanderen woont en 26 jaar of ouder is, zich moet aansluiten door jaarlijks een premie te betalen.

Dit bedrag kan op verschillende manieren worden gebruikt voor mensen die het nodig hebben: voor personen ten laste, voor mensen met een handicap of voor hulpbehoevende ouderen. Deze bedragen kunnen worden gebruikt om dagelijkse bijstand te verlenen, waardoor zowel de persoon met verlies van autonomie als zijn naaste verzorgers worden ontlast.


Alternatieve hulpmiddelen

Technische en materiële hulpmiddelen

Sommige materiële steun 👩🦽 wordt verleend door het ziekenfonds of andere diensten voor gehandicapten: de AViQ in Wallonië, de Phare-dienst voor Franstalige Brusselaars en de VAPH in Vlaanderen (of voor Nederlandstalige Brusselaars).

Voor personen jonger dan 65 jaar met een verworven of niet-verworven handicap bieden de gehandicaptenorganisaties hun tussenkomst aan bij de aankoop van technische hulpmiddelen, aangepaste uitrusting en verbeteringen aan de woning.

Onderlinge maatschappijen, zowel die van de verzorger als die van de verzorgde, kunnen ook thuishulp bieden door professionele diensten aan te bieden om de begunstigden te ontlasten of te helpen met dagelijkse taken, bijvoorbeeld via sociale diensten en coördinatiecentra.


Lijfrente

Een manier om in iemands behoeften op het gebied van gezondheidszorg en levenskwaliteit te voorzien wanneer hij zijn autonomie verliest, is de verkoop van een lijfrente.

Sommige huiseigenaren houden hun huis 🏠 tot hun dood, maar ontvangen een maandelijkse lijfrente van de kopers. Anderen verlaten hun huis om naar een verpleeghuis te gaan, gefinancierd door de verkoop van hun woning.

Onder toezicht van een notaris maakt dit type verkoop het mogelijk om een gebrek aan financiële middelen te overwinnen en tegelijkertijd de levenskwaliteit van de eigenaar te behouden.


Stichtingen, verenigingen en sociale diensten

Sommige verenigingen bieden financiële steun aan mensen die daar volgens bepaalde criteria om vragen. Hetzij via een projectoproep, zoals het Fonds Etincelle van de Stichting Portray, dat tot doel heeft een project te financieren dat uitsluitend gericht is op de verbetering van de kwaliteit van een persoon met een handicap 🦼 ; hetzij via verwijzingen van sociale diensten van ziekenhuizen, zoals de vzw Zonnekind, die kinderen met kanker en hun ouders helpt die geconfronteerd worden met grote uitgaven en deze niet kunnen betalen.

Ten slotte bieden de meeste OCMW's van de gemeenten financiële bijstand voor ziektekosten.

Kom meer te weten over financiële steun in de medisch-sociale gids van het SAM Netwerk.


Uw beroepsactiviteit heroriënteren

Na het verlies van autonomie van een dierbare is het niet ongewoon dat verzorgers hun beroepsactiviteit verminderen of zelfs volledig stopzetten. Nadat zij alle thematische verloven of andere tijdskredieten hebben opgebruikt, staan zij immers zonder verhaal tegenover een werkgever 🧑💼 die zelf ontredderd is door de situatie.

Om een minimuminkomen en flexibiliteit te garanderen, kan het aangewezen zijn om een professionele omschakeling te overwegen... Een mogelijk te onderzoeken weg is het ontwikkelen van een zelfstandige of aanvullende zelfstandige activiteit (met behoud van een minimum van 19 uur per week als werknemer).

Om de haalbaarheid van uw projecten te garanderen, zijn er professionals die u kunnen helpen en begeleiden bij de te nemen stappen. Raadpleeg onze gids om ze te vinden!

Ten slotte, om niet het risico te lopen uw rechten te verliezen als gevolg van deze omzetting, is de gratis juridische hotline van het SAM-netwerk ⚖️ elke donderdag bereikbaar op 02/474.02.44 ☎️ 

Samenvatting van het artikel

Kortom, steun die in België beschikbaar is om aan te vragen, afhankelijk van uw situatie: ✅Palliatieve, incontinente, chronische ziekte of hulp van derden pakketten ✅Uitkeringen (gekoppeld aan de erkenning van een handicap of leeftijd): verhoogde kinderbijslag, inkomensvervangende uitkering, integratie-uitkering en bijstandsuitkering voor ouderen. Instanties die belast zijn met gehandicapten, namelijk: ☑️L'AViQ in Wallonië ☑️Le Phare in het Brussels Gewest ☑️Le VAPH in Vlaanderen (en Brussel) Zij verlenen onder meer het BAP en materiële en technische steun, alsmede de "zorgkas" in Vlaanderen. Op gemeentelijk niveau is de steun momenteel beperkt tot een mogelijke jaarlijkse of maandelijkse bonus voor officieel erkende verzorgers. De OCMW's kunnen onder bepaalde voorwaarden ook helpen met ziektekosten. Andere manieren van financiële of inkomenssteun zijn mogelijk: ✔️De lijfrente ✔️Zorgtoeslag (voor zelfstandigen) ✔️Zorgpremie (voor werknemers in Vlaanderen) ✔️De tussenkomst van verenigingen of stichtingen ✔️De professionele heroriëntatie: zelfstandig worden (complementair)
Deel dit artikel